Klimaatactie begint lokaal. Maar hoe zorg je ervoor dat plannen niet alleen op papier blijven, maar ook echt uitgevoerd worden? Het Europese AT LAST-project bracht lokale overheden, experten en partners uit vijf landen samen om die uitdaging aan te pakken. Na 30 maanden samenwerken, leren en experimenteren ronden we dit inspirerende traject af en delen we de inzichten die niet alleen het project vormden, maar ook richting geven aan toekomstig klimaatbeleid.
WAT HEBBEN WE GELEERD UIT DRIE JAAR KLIMAATPLANNING?
Het project focuste op drie veelvoorkomende obstakels voor lokale besturen: financiering, governance en collectieve wijkrenovatie. Via een gratis online leerplatform en Communities of Practice ondersteunden we middelgrote steden en gemeenten, zodat peers ervaringen konden uitwisselen, uitdagingen konden bespreken en oplossingen konden testen.
Onze drie belangrijkste lessen.
- Leren van elkaar versnelt vooruitgang
Lokale besturen botsen vaak op dezelfde obstakels: financiering, interne samenwerking, stakeholderbetrokkenheid en veranderende regelgeving. Door ervaringen te delen en concrete uitdagingen samen te bespreken, ontstaat versnelling: deelnemers leren van elkaar en gaan sneller, gerichter en met meer vertrouwen over tot actie en implementatie.
- Klimaatbeleid vraagt een duidelijke en gedeelde langetermijnvisie
Impact maak je alleen met een consistente strategie, ondersteund door structurele financiering en regelmatige bijsturing. Samenwerking binnen de organisatie is cruciaal. Klimaatinitiatieven vertragen wanneer diensten zoals milieu, financiën en mobiliteit naast elkaar werken in plaats van samen. Kruisbestuiving tussen domeinen zoals ruimtelijke ordening, energie, welzijn en economie is essentieel. Beslissingen moeten bekeken worden als onderdelen van één samenhangend ecosysteem.
- Lokale besturen evolueren van uitvoerder naar regisseur
Steden en gemeenten nemen steeds vaker een regierol binnen een complex ecosysteem. Dat betekent:
- Partners samenbrengen en duurzame samenwerkingen opzetten buiten de eigen organisatie.
- Burgers mobiliseren, met extra aandacht voor moeilijk bereikbare doelgroepen via lokale partners.
- Bedrijven betrekken rond gezamenlijke klimaatdoelen.
- Financieringscoalities opzetten met een strategische mix van middelen.
- Data en monitoring gebruiken om voortgang te volgen en bij te sturen.
Begin klein, maar schaal snel op. Door systematisch te documenteren wat werkt en wat niet, kan je blijven leren en tijdig bijsturen.
Ontdek het gratis leerplatform met cursussen over financiering, governance en collectieve wijkrenovatie: https://transitionstories.academy/
Lees ons volledige rapport hier: AT LAST Final Report